Kiến thức về phân bón
Vai trò một số loại dinh dưỡng đối với cây bắp
0
4812
: 09/01/2015
Vai trò một số loại dinh dưỡng đối với cây bắp
 
Vai trò của N
Đạm xúc tiến phát triển rễ, thân, lá, chất khô, tạo khả năng quang hợp tối đa và tích lũy nhiều vào hạt. Đạm làm cho cây bắp có nhiều bắp, bắp to, nhiều hạt, tạo ra năng suất sinh học và hạt cao. Đạm còn làm tăng tỷ lệ protit trong hạt, tăng giá trị dinh dưỡng của hạt bắp. N tham gia vào thành phần các axit amin, protein, các enzim, các chất kích thích sinh trưởng…. Đây là những chất quan trọng bậc nhất trong việc xây dựng và điều tiết sự phát triển của thực vật.
 Khi thiếu N lá vàng, cây bị còi cọc, năng suất chất xanh thấp, năng suất hạt bị giảm. Nếu thiếu N nhiều và kéo dài có thể không cho thu hoạch hạt.
Ngược lại nếu dư N, lượng carbohydrate có được do quang hợp sẽ được sử dụng để tổng hợp nguyên sinh chất hơn là thành lập vách tế bào. Dư N lúc cây bắp ở giai đoạn 3 và 4 của quá trình hình thành cờ cũng làm kiềm hãm quá trình này (Kuperman, 1969).
Trong sản xuất chúng ta đang trồng nhiều giống bắp có các đặc điểm sinh trưởng và mức độ sử dụng N khác nhau. Nhìn chung các giống bắp mới, các giống bắp lai cho năng suất cao cần lượng N nhiều và có phản ứng rõ với lượng N bón vào.
Nhu cầu đạm để tạo ra một tấn bắp hạt khoảng 27kg N và tùy thuộc vào mùa vụ mà có thể khác nhau. Trong quá trình sinh trưởng ở giai đoạn cây con, lượng dinh dưỡng cây hút ít nhưng rất quan trọng vì thiếu đạm vẫn ảnh hưởng rất xấu đến quá trình phát triển sau này của cây. Việc hút đạm của cây bắp bắt đầu tăng lên rất nhanh từ sau khi bắp có 7 lá và đạt tối đa trong khoảng thời gian từ 10 ngày trước và 25 ngày sau khi trổ cờ, lúc này cây có thể hấp thu 4,5kg N/ha, cây có thể sử dụng 55-60% tổng nhu cầu N, thiếu đạm ở thời kỳ này năng suất bắp giảm rõ rệt.
Cây bắp hút đạm trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển. Nhưng hút tập trung vào giai đoạn 25-75 ngày sau gieo (với giống có thời kỳ sinh trưởng 120-125 ngày). Giai đoạn này cây hút tới 56% tổng lượng cây hút trong suốt cả mùa vụ. Từ khi gieo đến 25 ngày sau gieo và giai đoạn 25 ngày trước khi chín hòan tòan. Hai giai đoạn này cây hút khoảng 18-20% tổng lượng N cây hút cả vụ.
Thời kỳ còn lại từ 75 ngày sau gieo đến 100 ngày sau khi gieo cây hút 20-26%.
 
Vai trò của lân
Lân có vai trò quan trọng trong thành phần các hợp chất di truyền (AND, ARN), các chất cao năng (ATP, ADP), là những hợp chất quan trọng trong phân chia tế bào. Lân tham gia tích cực trong quá trình trao đổi chất, kích thích cây ra rễ mạnh, tạo điều kiện cho thân lá phát triển mạnh.
Đối với cây bắp lân có vai tró xúc tiến hệ rễ phát triển mạnh, ảnh hướng tốt đến quá trình tạo các cơ quan sinh trưởng, tăng khả năng chống chịu đối với nhiệt độ thấp và hạn, đồng thời tạo khả năng chóng chịu sâu, bệnh hại. Lân còn có ảnh hưởng tốt đến bông cờ, hoa, bắp, làm tăng chất lượng hạt và sức sống của hạt, thúc đẩy nhanh quá trình chín. Cây bắp non hút lân khó tan trong đất rất kém, do vậy bắp được dùng làm cây chỉ thị để đánh giá lượng lân dễ tiêu trong đất.
Thiếu lân thường xảy ra ở thời kỳ cây con, cản trở việc hình thành các sắc tố. Vào đầu vụ bất kỳ sự hạn chế tự nhiên nào đối với sự phát triển của rễ đều dẫn đến hiện tượng thiếu lân, ngay cả khi lân trong đất đủ để cung cấp cho cây. Việc thiếu lân làm cây bắp có bắp nhỏ, méo mó, nhiều hạt lép, chín muộn. Nhu cầu lân cho bắp khoảng 60-90kg P2O5/ha.
Ở giai đoạn cây bắp có 3-4 lá, lân có vai trò quan trọng dù nhu cầu không nhiều và là thời kỳ khủng hoảng lân của cây bắp, thiếu lân trong giai đoạn này sẽ làm giảm năng suất nghiêm trọng. Nhu cầu lân của cây bắp tăng mạnh trong khoảng thời gian 25-50 ngày sau mọc, do cần cho sự phát triển của bộ rễ, các cơ quan sinh trưởng, phân hóa hoa, tạo tiền đề cho năng suất cao sau này. Thời kỳ 50-100 ngày sau trồng (trước trỗ cờ đến làm hạt), cây bắp hút lượng lân lớn nhất (khoảng 65%), đặc biệt vào thời kỳ thụ phấn, tạo hạt. Thời kỳ chín yêu cầu lân giảm dần, 25 ngày trước thu hoạch cây chỉ hút 5% so với tổng nhu cầu cây bắp. Như vậy cũng giống N, nhu cầu lân của cây bắp có hai thời kỳ đầu và cuối cùng của quá trình sinh trưởng thấp, còn các thời kỳ giữa nhu cầu lân rất cao.
 
Vai trò của kali
Kali có vai trò duy trì các chức năng sinh lý, thúc đẩy quá trình hút chất dinh dưỡng khác, sinh trưởng phát triển, quang hợp, vận chuyển tích lũy chất khô vào hạt của cây bắp. Ảnh hưởng tới hiệu quả sử dụng nước, kìm hãm sự thoát hơi nước, tăng khả năng chống chịu sương giá, nhiệt độ thấp và sâu bệnh hại, làm bộ rễ phát triển mạnh và ăn sâu xuống đất.
Thiếu kali làm cho bộ rễ cây bắp kém phát triển và phát triển theo chiều ngang, cây dễ đổ và kém chịu hạn, đốt thân cây ngắn, bắp bắp nhỏ, hạt dễ bong khỏi lõi. Cây bắp thiếu K khi lá chỉ chứa 0,58-0,78% K. Lượng K trung bình ở lá chiếm khoảng 0,74-5,8%. Ngược lại dư K trong giai đoạn 4-6 của tạo cờ sẽ làm tăng độ chênh lệch của quá trình tạo cờ, trái, gây hiện tượng thiếu Ca và cản trở việc hấp thụ Mg, B, Zn và cả đạm amon của cây.
Kali của cây bắp được hút ở giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng cho đến khi trổ cờ đã hút khoảng 84% kali cây cần. Nhưng 25 ngày đầu cây bắp cũng chỉ hút 9% tổng nhu cầu. Cây bắp hút kali nhiều nhất vào các thời kỳ giữa nhằm tạo đốt, phát triển thân lá, thụ phấn, kết hạt (25-50 ngày sau mọc cây bắp hút 43%, thời kỳ phun râu- kết hạt 30%). Các thời kỳ sau việc hút kali giảm mạnh (thời kỳ hình thành hạt 14%, thời kỳ chín 2%). Kali tích lũy nhiều ở thân lá (khoảng 8%) và tích lũy trong hạt ít hơn.
 
Vai trò các nguyên tố vi lượng đối với cây bắp
Đối với cây bắp vai trò các nguyên tố vi lượng không gây tác dụng rõ như các nguyên tố đa lượng N,P,K. Do lượng hút ít và trong đất còn nhiều nên các nguyên tố này còn đủ cung cấp cho cây. Tuy nhiên trong trường hợp thiếu hụt chúng gây tác dụng lớn đến sinh trưởng và phát triển của cây, làm giảm năng suất hạt.
- Canxi (Ca): tăng cường vững chắc của thành tế bào, hình thành lông hút ở rễ và lưu thông tinh bột. can xi còn đóng vai trò trong trao đổi hydrate cacbon và protit. Nó đối kháng với sắt, hạn chế độc của sắt khi dư thừa, ổn định quá trình dinh dưỡng của cây. 
- Magie (Mg): Là nhân tố quan trong trong diệp lục. Magie có vai trò trong đồng hóa và vận chuyển phôt pho.
Lưu huỳnh (S): tham gia vào một số protit và phức hợp este. Là nguyên tố kích hoạt sự hình thành diệp lục. Lưu huỳnh còn tham gia vào quá trình ô xi hóa khử.
- Sắt (Fe): có vai trò quan trọng trong trao đổi chất. S tham gia hình thành diệp lục và quá trình ô xi hóa khử.
Ngoài ra, cây bắp cũng rất cần đến mangan (Mn), kẽm ( Zn) và đồng (Cu). Hầu hết các nguyên tố này tham gia vào hình thành các coenzyme hoặc tham gia hoạt hóa các enzyme trong thực vật.
 
( Vui lòng nhập Tiếng Việt có dấu )
0
© Copyright 2013 . All rights reserved
Design by Vitda.
CÔNG TY TNHH SITTO VIỆT NAM
Số 4 đường 3A, KCN Biên Hòa 2, Đồng Nai.
Điện thoại: (84-8) 6 2960736 - 6 2960737
Hotline: 08 22297399